ကယားအမျိုးသားဖားစည်

ကယား တိုင်းရင်းသားတို့သည် ဖားစည်ကို ကမ္ဘာ့ခေါင်မိုးဟု ခေါ်သော မွန်ဂိုလီးယား ကုန်းပြင်မြင့်မှ ဆင်းသက်လာစဉ် အခါက တစ်ပါတည်း ယူဆောင်လာခဲ့သော ပစ္စည်းဖြစ်သည် ဟုယူဆကြသည်။ ကလူ(ခေါ်) ဖားစည်ကို အသုံးပြုရန်မှာ လူစုရန် လူခေါ်ရန်ဖြစ်စေ၊ အရေးပေါ်ကိစ္စ ပေါ်ပေါက်လာသည် ဖြစ်စေ၊ စစ်ချီတက်ရာတွင် ဖြစ်စေ၊ ပွဲလမ်းသဘင် ကျင်းပသည် ဖြစ်စေ အသုံးပြုကြပါသည်။

ဝါးပလွေ

ကယား တိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာတူရိယာများ အနက် ဝါးပလွေသည် အလွန်အရေး ပါသော တူရိယာ ဖြစ်ပါသည်။ ဝါးပလွေ တူရိယာကို ဝါးလုံး ကြီး၊ ငယ်၊ လတ် စသည်ဖြင့် အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ရရှိစေရန် ခုတ်ယူ၍ အပေါက် ငယ်လေး (၇)ပေါက် ဖေါက်ရပါသည်။ အသံနေ အသံထားမှန်ရန် ဝါးလုံးရှည်သည့် အလျောက် ချိန်ဆ၍ အပေါက်ဖေါက်ရသည်။ ဝါးပလွေ ကြီးစဉ်ငယ်လိုက် အသံအနိမ့်အမြင့် ရရှိစေရန် ညှိယူရပါသည်။ အချို့ဝါးပလွေ မှာ အလုံးကြီး၍ တစ်တောင်ကျော်မျှ ရှည်ပြီး အပေါက်တစ်ပေါက်သာ ကန့်လန့်ဖေါက် ထားပါသည်။

သားရေနှစ်ဖက်ပိတ်ဗုံကြီး

ကယားတိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးယာတူရိယာ တစ်ခုဖြစ်သော သားရေနှစ်ဖက်ပိတ် ဗုံကြီးပြုလုပ်ရာတွင် သစ်သားကို ထွင်း၍သော်လည်းကောင်း၊ သံစည်ပိုင်းဖြတ်ကို သော်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ထည်ပိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ကိုယ်ထည်ပိုင်း အရှည်မှာ(၁)ပေခန့်ရှိသည်။ မျက်နှာပြင်အကျယ်မှာ (၂)တောင်ခန့်ရှိသည်။ ထိပ်နှစ်ဖက်ကို နွားသရေဖြင့် ပိတ်ထားပြီး တပ်ဆင်ထားသည့် သားရေမှာ နွားမသားရေသည် အကောင်းဆုံးနှင့် အသံအလွင်ဆုံး ဖြစ်သည်။